Article in other languages:
- النباتية
- Вегетарианство
- Vegetarianisme
- Vegetariánství
- Llysieuaeth
- Vegetarisme
- Vegetarismus
- Χορτοφαγία
- Vegetarianism
- Vegetarismo
- Vegetarianismo
- Taimetoitlus
- گیاهخواری
- Kasvissyönti
- Végétarisme
- Feoilséanadh
- Vexetarianismo
- צמחונות
- शाकाहार
- Vegetarijanska prehrana
- Vegetarianizmus
- Vegetarian
- Grænmetishyggja
- Vegetarismo
- ベジタリアニズム
- nalre'ucti
- 채식주의
- Vegetarizmas
- Veģetārisms
- Vegetarian
- Vegetarisme
- Vegetarianisme
- Wegetarianizm
- سابه خوړونکي
- Vegetarianismo
- Vegetarianism
- Вегетарианство
- Vegetarijanstvo
- Vegetarianism
- Vegetariánstvo
- Vegetarijanstvo
- Vegetarijanstvo
- Vegetarian
- தாவர உணவு முறை
- มังสวิรัตินิยม
- Etyemezlik
- Вегетаріанство
- Ăn chay
- 素食主義
Вегетаријанство е посебен начин на исхрана кој го исклучува јадењето на месо (вклучувајќи го дивечот, рибата и морските плодови).[1][2] Постојат неколку видови на вегетаријанство, а во некои од исхраната се исклучуваат јајцата како и некои производи кои се добиваат од животните, на пример млечните производи и медот. Со својот познат слоган „месото е убиство” (англиски „meat is murder“), вегетаријанците сакаат да нагласат дека за нивната исхрана не е потребно да се убиваат животните.
Историја
Според тврдењето на некои научници, нашите човеколики претци цели 24 милиони години живееле како вегетаријанци, сè до леденото доба, кога човекот за да преживее почнал да јаде и животни. Според Библијата, Адам и Ева во рајот јаделе само овошје.
Веродостојните извори велат дека вегетаријанството како начин на исхрана датира од пред неколку илјади години во Индија, каде и останало вообичаен начин на исхрана, најнапред како спиритуална пракса, позната како ахимса (ненасилство). Во Европа, грчкиот филозоф Питагора, кој живеел кон крајот на 6 век п.н.е. бил поборник на вегетаријанството. Во Питагорејските школи не се јадело месо од убиени животни, а целта била да се создадат универзални закони според кои не би смееле да се убиваат живи суштества, ниту да се јаде нивното месо.
Во средниот век во Европа честото и секојдневно јадење на месо било симбол за богатство и моќ. Сепак постоеле многу христијански редови кои не практикувале јадење на месо, меѓу кои спаѓаат и богомилите.
Во 17 и 18 век, посебно во Велика Британија, за вегетаријанството почнува да се зборува како за исхрана која нуди „здраво тело и здрав дух“. Во 1847 година, овој начин на исхрана го добива своето име „вегетаријанство“ од латинскиот збор vegetus што значи - жив. Таа година, на состанок во англискиот приморски град Рамсгејт е основано Вегетаријанското друштво (Vegetarian Society), кое постои и денес. Во 1880-те години, во Англија постоеле 52 вегетаријански ресторани. Денес вегетаријанството добива сè повеќе приврзаници, а за тоа помагаат и продавниците за здрава храна кои се отвораат ширум светот.
Видови вегетаријанци
Постојат повеќе видови вегетаријанци:
- Вегани - строго растителна исхрана (житарици, махунки, овошје и зеленчук). Целосно ги исфрлаат производите од животинско потекло, па дури и медот.
- Лактовегетаријанци - покрај растителните продукти, јадат и млеко и млечни производи.
- Ововегетаријанци - покрај растителните продукти, јадат и јајца.
- Оволактовегетаријанци - покрај растителните продукти, јадат и јајца, млеко и млечни производи.
- Полувегетаријанци - покрај вегетаријанската исхрана јадат и бело пилешко месо, како и риба, но не јадат црвено месо.
- Песковегетаријанци - покрај растителните продукти, јадат и риба. Кај нас овој начин на исхрана е познат како посна иахрана.
- Пресна храна - јадат само сирови продукти, најчесто од растително потекло (овошје, зеленчук, ореви, семки, студено цедено масло за јадење, мед и житарки) Сметаат дека со готвењето на продуктите се губи големо количество од витамините, а се создаваат штетни канцерогени материи. Подготвуваат леб кој се „пече“ на сонце.
- Здрава храна - макробиотичарите спаѓаат овде, кои јадат храна базирана на цели зрна од житариците. Јадат само органски произведени продукти, без пестициди и без вештачко ѓубриво. Избегнуваат рафиниран шеќер, рафинирано масло и бело пченично брашно.
- Фрутаријанци - јадат само овошје.
- Радикални фрутаријанци - јадат само овошни плодови кои сами паднале на земја.
Референци
- ↑ „The Vegetarian Society - Definitions Information Sheet“. The Vegetarian Society. http://www.vegsoc.org/info/definitions.html. Пребарано на 2008-09-03.
- ↑ „Vegetarian“. Compact Oxford English Dictionary. http://www.askoxford.com/concise_oed/vegetarian?. Пребарано на 2008-06-15. „a person who does not eat meat for moral, religious, or health reasons. ['meat' is defined as 'the flesh of an animal as food']“
Questions for article: